01
Filografinin temel tekniği
Filografide önce kompozisyon ve desen belirlenir. Desenin sınırları tahta yüzeye aktarılır; çiviler planlanan aralıklarla çakılır. Tel veya ip, çiviler arasında tekrar eden geçişlerle gerilerek çizgi, doku, gölge ve hacim oluşturur.
Ortaya çıkan görüntü yalnızca telin renginden değil, tellerin kesişme yoğunluğundan ve çiviler arasındaki yönünden doğar. Bu nedenle filografi, ölçü kadar ritim ve sabır da gerektirir.
02
Hangi malzemeler kullanılır?
Temel malzemeler eserin boyutuna, desenine ve sanatçının tercihine göre değişebilir. Nazikar Şen'in Visal Filografi çalışmalarında tahta, çekiç, çivi, farklı kumaşlar ile tel veya ip temel araçlardır.
- Eserin taşıyıcı yüzeyi için tahta veya ahşap panel
- Desenin düğüm noktalarını oluşturan çiviler
- Çivileri yerleştirmek için çekiç ve ölçüm araçları
- Kompozisyonu ören metal tel ya da dayanıklı ip
- Zemin ve doku için farklı kumaşlar
03
Filografinin sesi ve anlatımı
Nazikar Şen filografiyi sessiz bir sanat olarak görmez. Çekiç darbelerinin sesini dinginlik veren, yoğun duyguları dönüştüren ve olumsuzluklara karşı ses çıkaran bir çalışma ritmi olarak anlatır. Bu, sanatçının kişisel sanat yaklaşımıdır; tıbbi bir tedavi iddiası değildir.
Şen'in eserlerinde teknik ustalık tek başına amaç değildir. Toplumsal hafıza, kadın emeği ve ortak yaşanan sorunlar, filografinin çizgileriyle yeniden görünür hâle gelir.
04
Filografi ile string art ilişkisi
Filografi ve string art, çivi ile tel veya ip kullanarak desen oluşturma bakımından güçlü biçimde örtüşür. “String art” uluslararası ve daha geniş bir üst terim olarak kullanılırken, Türkiye'de “filografi” sözcüğü belirli geleneksel ve dekoratif uygulamaları da çağrıştırır.
Her filografi çalışması çağdaş string art kapsamında değerlendirilebilir; ancak her string art üretimi geleneksel filografi üslubunu veya malzemelerini taşımak zorunda değildir.